Kısa cevap
Deepfake ses dolandırıcılığı, tanıdığınız birinin sesini taklit eden bir kayıt veya oluşturulmuş ses kullanarak baskı altında para, kod veya bilgi ister. En iyi savunma, aramayı sonlandırmak, o kişiyi bildiğiniz numaradan kendiniz aramak ve kimlik doğrulama kodlarını asla paylaşmamaktır. Para gönderdiyseniz hemen bankanızı ve polisi bilgilendirin.
Sorun nasıl anlaşılır
- Tanıdık birinden acil ödeme veya doğrulama kodu isteyen arama
- Ses benzer geliyor ancak monoton, doğal duraklamalar ve duygular yok
- Karşı taraf aramayı kesip bilgiyi kontrol etmenize izin vermiyor
- Kartla, kripto parayla veya para transfer uygulaması üzerinden ödeme isteniyor
- Aramanın geldiği numara o kişinin numarası değil veya gizli
En yaygın nedenler
Çalınan kısa ses kaydı
Sosyal medyadaki veya görüntülü aramadaki birkaç saniyelik konuşma, aracın inandırıcı bir ses kopyası oluşturması için yeterli olabilir.
Sızıntılardan ve sosyal medyadan gelen veriler
Dolandırıcılar adı, görevi ve akrabalık ilişkilerini önceden bilir, bu yüzden arama inandırıcı ve kişisel görünür.
Baskı ve gizlilik
Senaryo, mağdurun düşünmeye veya başkalarına danışmaya zamanı kalmayacak şekilde kurgulanmıştır.
Sahte numara veya yönlendirilmiş arama
Numara sahte gösterildiği veya telefon ele geçirildiği için arama tanıdık kişinin numarasından geliyormuş gibi görünebilir.
Adım adım çözüm
- 1
Aramayı sonlandırın ve baskıya boyun eğmeyin
Para, kod veya bilgi isteniyorsa açıklama yapmadan görüşmeyi sonlandırın. Dolandırıcılar kasıtlı olarak aciliyet hissi yaratır, bu yüzden sonlandırmak ilk ve en önemli adımdır. Aramadan hemen sonra gelen mesajlara yanıt vermeyin.
- 2
Kişiyi bildiğiniz numaradan arayın
O kişiyi, aramanın geldiği numaradan değil, zaten kayıtlı olan numarasından arayın. Yanıt vermezse ortak bir tanıdığı veya aile üyesini arayın. Doğrulama başka bir kanaldan, örneğin normal bir arama veya mesajla yapılmalıdır.
- 3
Kodları ve şifreleri paylaşmayın
Hiçbir banka, hizmet veya iş arkadaşı telefonla SMS kodu, şifre veya kimlik doğrulama kodu istemez. Kodu zaten verdiyseniz ele geçirilmiş sayın, o hesabın şifresini değiştirin ve oturum açmış cihazları kontrol edin.
- 4
Ödeme başlamadan durdurun
Kart bilgilerini zaten verdiyseniz bankanızı arayın ve kartın bloke edilmesini isteyin. Ödeme işlemdeyse işlemin acilen durdurulmasını talep edin. Kripto para ödemelerinde geri alma neredeyse imkansızdır, bu yüzden hız belirleyicidir.
- 5
Kanıtları saklayın
Numarayı, saati ve aramanın içeriğini yazın, varsa kaydı ve mesajların ekran görüntüsünü saklayın. Bu, bankaya ve polise başvuruda yardımcı olur. Süreç tamamlanana kadar yazışmaları silmeyin.
- 6
Olayı bildirin
Dolandırıcılığı polise ve banka hesabı söz konusuysa bankaya bildirin. E-posta veya sosyal medya hesabı ele geçirildiyse şifreyi değiştirin ve iki faktörlü doğrulamayı açın. Arama işle ilgiliyse şirketi bilgilendirin.
- 7
Herkese açık ses kayıtlarını kaldırın
Herkese açık profilleri gözden geçirin ve sesinizin net duyulduğu video kayıtlarını kaldırın veya sınırlayın. Sosyal medyadaki gizlilik ayarlarını da kontrol edin. Böylece kopya oluşturmak için kullanılabilecek malzeme miktarını azaltırsınız.
Telefonla ödeme talimatı için iş kuralı
Şirketlerde, banka bilgilerinin değiştirilmesi veya telefon aramasıyla ödeme yapılması yönündeki her talebin başka bir kanaldan ve başka bir kişinin onayıyla doğrulanması kuralını getirin. Önceden, e-posta veya mesajla gönderilmeyen, yalnızca kimlik doğrulamada kullanılan bir güvenlik kelimesi belirleyin. Büyük tutarlar için yazılı talimat ve hesap numarasının doğrudan sözleşmedeki numaradan tedarikçiye sorulmasını isteyin. Çalışanları, aramayı sonlandırmanın kabalık değil prosedür olduğu konusunda eğitin. Dolandırıcılık meydana geldiyse aynı gün toplantı düzenleyin ve ödeme hesapları ile e-postanın ele geçirilip geçirilmediğini kontrol edin.
Tekrarlanmaması için
- Para talebini her zaman başka bir kanaldan, bildiğiniz numaradan doğrulayın
- Telefonla SMS kodu, şifre veya kimlik doğrulama kodu asla vermeyin
- Herkese açık ses kayıtlarını ve akrabalık ile görev bilgilerinizi sınırlayın
- E-posta ve bankacılık uygulamalarında iki faktörlü doğrulamayı açın
Ne zaman uzmana başvurmalı
Arama işle ilgiliyse, e-posta veya ödeme hesabı ele geçirildiyse ya da hangi şifrelerin ve cihazların kontrol edilmesi gerektiğinden emin değilseniz BT desteğine başvurun. Hesap oturum açma kayıtlarını inceleyebilir ve bankaya başvuruda yardımcı olabilirler.
Yapay zeka otomasyonu · Belgeleri, e-postaları ve verileri işleyen yapay zeka ajanlarıSık sorulan sorular
Aramada deepfake sesi nasıl tanırım?
Monoton sese, doğal olmayan duraklamalara ve duygu eksikliğine, ayrıca karşı tarafın sorulardan kaçınmasına ve sizi acele ettirmesine dikkat edin. Hiçbir belirti kesin kanıt değildir, bu yüzden herhangi bir ödemeden önce kişiyi mutlaka bildiğiniz numaradan doğrulayın.
Dolandırıcıya para gönderdiysem ne yapmalıyım?
Hemen bankanızı arayın ve kartın bloke edilmesini ve işlem hala işlemdeyse durdurulmasını isteyin. Ardından olayı polise bildirin ve arama ile ödemeye ilişkin tüm kanıtları saklayın. Ne kadar erken harekete geçerseniz paranın durdurulma şansı o kadar yüksek olur.
Telefon numaramı değiştirmem yeterli mi?
Hayır, çünkü dolandırıcılar yalnızca numarayı değil sosyal medya ve sızıntılardan gelen verileri kullanır. Şifrelerinizi değiştirin, iki faktörlü doğrulamayı açın ve hakkınızda herkese açık bilgileri azaltın. Telefon ele geçirildiyse oturum açmış cihazları ve uygulamaları da kontrol edin.