Avrupa Komisyonu, Yapay Zeka Yasası olarak bilinen 2024/1689 sayılı Tüzüğün 50. maddesinde yer alan belirli yapay zeka sistemlerine ilişkin şeffaflık yükümlülüklerinin uygulanmasına dair kılavuzu AB Resmi Gazetesi'nde yayımladı. Belgede belirtildiği üzere kılavuz, kuralların tutarlı ve orantılı biçimde uygulanmasını sağlamak amacıyla yetkili makamların yanı sıra yapay zeka sistemi sağlayıcılarına ve kullanıcılarına yönelik hazırlandı.
Şeffaflık yükümlülükleri, Yasanın yürürlüğe girmesinden iki yıl sonra, yani 2 Ağustos 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak. Belge dört tür yükümlülüğü ayrıntılandırıyor: kullanıcıların bir yapay zeka sistemiyle iletişim kurdukları konusunda bilgilendirilmesi, sentetik içeriğin makine tarafından okunabilir formatta işaretlenmesi, duygu tanıma veya biyometrik sınıflandırma sistemlerine maruz kalan kişilerin bilgilendirilmesi ve deep fake içerik ile kamu yararına ilişkin konularda kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla yayımlanan metinlerin işaretlenmesi.
Kılavuz ayrıca istisnalar da öngörüyor; bunlar arasında etkileşimin yapay niteliğinin açık olması, sistemin standart düzenlemenin yardımcı bir işlevini yerine getirmesi veya metnin insan incelemesinden ve editoryal sorumluluktan geçmiş olması yer alıyor. Sanatsal, yaratıcı, satirik veya kurgusal eserlerdeki deep fake içerik için özel bir yayımlama rejimi öngörülüyor. Komisyon, kılavuzun bağlayıcı olmadığını ve Yasanın nihai yorumunu yalnızca AB Adalet Divanı'nın yapabileceğini vurguluyor.
Belgeye göre 50. maddede yer alan bilgiler, erişilebilirlik gerekliliklerine uygun olarak, en geç ilk etkileşim veya maruz kalma sırasında açık ve anlaşılır bir biçimde sağlanmalı.
Şirketler için ne anlama geliyor
Yapay zeka sistemlerini kullanan veya geliştiren şirketler için kılavuz, Ağustos 2026 tarihli son tarihten önce uyum sağlamaya yönelik pratik bir çerçeve sunuyor. Yapay zeka sistemi sağlayıcıları sentetik içerik işaretleme ve kullanıcıları bilgilendirme mekanizmalarını entegre etmeli; duygu tanıma sistemleri ve deep fake araçlarının kullanıcıları ise yayımlama yükümlülüklerini planlamalı. Kılavuz bağlayıcı olmadığından hukuki güvenlik, AB Adalet Divanı'nın yorumuna ve denetim makamlarının uygulamalarına bağlı olacak. İçeriği kaynağına dair açık bir işaret olmaksızın yayımlayan şirketler için yaptırım ve itibar kaybı riski daha yüksek.
Bu özet, belirtilen kaynağa dayanarak yapay zeka yardımıyla yazıldı ve otomatik kurallarla kontrol edildi. Kesin ayrıntılar için orijinal makaleye bakın.